Ga naar inhoud Ga naar navigatie

Chronisch nierfalen (CNF) bij katten

Chronisch nierfalen (CNF) is de term die wordt gebruikt voor een voortschrijdende verslechtering van de nierfunctie. Ongeveer 200.000 minuscule functionele eenheden (nefronen) in de nieren elimineren afvalstoffen en houden de elektrolytenconcentraties in het lichaam op het juiste niveau. Als deze nefronen beginnen uit te vallen, kunnen afvalstoffen en elektrolyten niet meer effectief worden verwerkt. De afvalstoffen hopen zich dan op in het lichaam van de kat ten koste van het welzijn van de kat. Er kunnen elektrolytstoornissen, anemie en bloeddrukproblemen optreden naarmate de nierfunctie verder achteruitgaat.

De nieren

De nieren hebben vijf primaire functies:
  • Ze filtreren afvalstoffen uit het lichaam (in de eerste plaats ureum en creatinine, die afvalproducten van de eiwitafbraak zijn)
  • Ze houden de elektrolytenconcentraties (kalium, calcium, fosfaat en natrium) in het lichaam binnen de norm
  • Vorming van erytropoëtine, een hormoon dat het beenmerg aanzet tot de productie van rode bloedcellen
  • Vorming van renine, een enzym dat een rol speelt bij de regulering van de bloeddruk
  • Vorming en concentratie van de urine
Slechts 30% van de totale niercapaciteit is nodig voor het normale functioneren, dus er zullen geen symptomen optreden totdat ongeveer 70% van de nierfunctie verloren is gegaan. Het is belangrijk om met de behandeling te beginnen zodra de eerste symptomen zich voordoen. Met screeningstesten kunnen aanwijzingen voor een probleem worden gevonden zelfs voordat er zich symptomen voordoen. Het is daarom verstandig om uw kat als hij ouder is dan 7 jaar bij elk jaarlijks onderzoek door uw dierenarts te laten controleren op CNF, door middel van een bloedtest, urineonderzoek en meting van de bloeddruk.

Symptomen

De symptomen kunnen vaag zijn en overeenkomen met die van andere ziekten. Daarom kan de juiste diagnose van CNF alleen door middel van klinische tests worden gesteld. U moet altijd met uw kat naar een dierenarts gaan en hem laten onderzoeken als het u opvalt dat u kat veel drinkt (polydipsie) en veel plast (polyurie). Naarmate de aandoening zich verder ontwikkelt, zijn andere veel voorkomende symptomen: gebrek aan eetlust, misselijkheid en braken, gewichtsverlies, uitdroging, verstopping, slechte conditie van de vacht, bloedarmoede, zweertjes in de bek en slechte adem, spierafbraak/vermagering en futloosheid.

Diagnose

Uw dierenarts zal enkele klinische testen moeten doen om de juiste diagnose van de aandoening van uw kat te stellen. De urine zal worden onderzocht om te bepalen of de concentratie van de urine van de kat te laag is; dat geeft aan dat de nieren niet in staat zijn om voldoende geconcentreerde urine te vormen en niet voldoende afvalstoffen uitscheiden. Met bloedtesten kan de concentratie van ureum, of de concentratie van bloedureumstikstof (BUN), (dat normaliter door de nieren wordt uitgescheiden) en ook andere componenten van het bloed worden bepaald. Een verhoogde creatinineconcentratie is de meest zekere aanwijzing voor een verminderde nierfunctie. De bloeddruk kan ook worden gemeten, omdat hoge bloeddruk een complicatie kan zijn van nierziekte.

Chronisch vs acuut nierfalen

Nierfalen kan chronisch of acuut zijn. Chronisch nierfalen bij katten is een voortschrijdende, onomkeerbare verslechtering van de nierfunctie. Omdat katten hun ziektes verbergen en de allereerste verschijnselen van CNF subtiel zijn, kan deze aandoening pas worden onderkend als al 70% van de totale niercapaciteit verloren is gegaan en er duidelijkere symptomen kunnen worden geconstateerd. Het ogenschijnlijk plotselinge optreden, kan lijken op een acute aandoening maar is meestal een kritiek punt van CNF. CNF kan één of meer oorzaken hebben. De gebruikelijke oorzakelijke factoren zijn leeftijd, erfelijkheid (bijv. erfelijke afwijkingen zoals cystenieren), milieu/toxinen, ziekten (bijv. tumoren of infectie) en tandheelkundige problemen (doordat bacteriën vanuit de kaken in de bloedstroom geraken en in de nieren terechtkomen). Een van de factoren die kan worden bestreden, is tandheelkundige problemen – het is belangrijk om de gebitsgezondheid van uw kat in het oog te houden en regelmatig een gebitsreiniging bij uw dierenartsenpraktijk te laten uitvoeren. Bij acuut nierfalen (ANF) is er sprake van een plotselinge sterke achteruitgang van de nierfunctie, die meestal gepaard gaat met verminderde urineproductie. De primaire oorzaken van ANF bij katten zijn: urinewegobstructies, infectieziekten, trauma en het binnenkrijgen van toxinen – waarvan de twee meest bekende zijn ethyleenglycol, dat in antivriesmiddel zit, en het eten van lelies. ANF is een zeer ernstige aandoening en kan snel fataal zijn. Onmiddellijke diergeneeskundige behandeling is absoluut noodzakelijk. Hoewel de prognose meestal slecht is, kan de normale nierfunctie zich herstellen als de schade die de nier heeft geleden niet al te groot was en er een agressieve medische behandeling is ingesteld.Hills Prescription Diet k/d voor katten

Aanpak/behandeling

CNF kan niet worden genezen maar de aandoening kan gedurende een bepaalde tijd worden behandeld. De hoeksteen van de behandeling van CNF is het onder controle houden van de hoeveelheid afvalstoffen die naar de nieren worden gevoerd. Aangezien de resterende nefronen een beperkte capaciteit hebben voor de verwerking van afvalstoffen, is het idee om de hoeveelheid afvalstoffen te verminderen tot een niveau dat de nefronen aankunnen. Dit wordt bewerkstelligd door middel van een combinatie van dieet (speciale nierdiëten voor katten zoals Hill's Prescription Diet k/d, Royal Canin Renal, Specific FKD & FKW, of Eukanuba Renal), medicatie en vochttoediening (de hoeveelheid vocht die de kat binnenkrijgt proberen te verhogen door gebruik van een drink fontein, door water aan het voer toe te voegen etc. of door toediening van i.v./subcutaan vocht). Zo nodig kunnen extra elektrolyten worden gegeven. Eukanuba Renal voor kattenMiddelen die worden toegevoegd aan het nierdieet kunnen worden gebruikt voor algemene ondersteuning van de nieren of voor het binden van fosfaten, wat inhoudt dat fosfaten die normaliter via de nieren zouden worden uitgescheiden in plaats daarvan kunnen worden uitgescheiden via het maag-darmkanaal. ACE-remmers en calciumantagonisten kunnen worden gebruikt voor het tegengaan en vertragen van de verdere ontwikkeling van CNF. Deze geneesmiddelen verwijden de bloedvaten met als gevolg verlaging van de bloeddruk en tegelijkertijd bevordering van een onschadelijke grotere doorbloeding die niet belastend is voor de nieren.

Prognose

CNF is uiteindelijk een fatale aandoening. De enige vraag is hoe lang en hoe gezond de kat nog zal leven totdat het is afgelopen. Met een goede behandeling kan het leven van de kat van een aantal maanden tot een aantal jaren van relatief hoge kwaliteit zijn. Naarmate CNF zich verder ontwikkelt en de concentratie van toxinen stijgt, gaan de katten minder goed in hun vel zitten en komen ze te verkeren in een algemene ziektetoestand. De bezitter is gewoonlijk de meest aangewezen persoon om de uiteindelijke beslissing voor zijn kat te nemen.

Dit artikel is slechts als richtlijn bedoeld. Vraag altijd om advies van uw dierenarts voordat u uw kat ander voer gaat geven of met supplementen gaat beginnen.